Žagubica je naselje u Srbiji u opštini Žagubica u Braničevskom okrugu.
Opština Žagubica , nalazi se u jugoistočnom delu Braničevskog okruga i istočnom delu Srbije na 170 kilometara jugoistočno od Beograda, i 83 kilometara od Požarevca. Opština Žagubica zahvata gornji deo doline Mlave i njenih pritoka pa je prirodno izdiferencirana na dva kotlinska dela, pobrđe i planinski obod.
Glavni i središnji deo predstavlja žagubička kotlina čiji je niži deo prosečne nadmorske visine oko 300 m. Drugi, manji i niži deo je Krepoljinsko-krupajska kotlina, sa nižim delom oko 220m nadmorske visine. Između kotlina je pobrđe. Najveći deo kotlinskog oboda sa zapadne, severne i severoistočne strane lučno zatvaraju niže Gornjačke (do 825m) i Homoljske planine (do 940 m) i do Omana (963 m), dok joj južni i istočni obod čine viši i strmiji delovi Beljanice (1.339 m) i masiv Crnog vrha (1.043 m). Granica opštine vodi najvišim vencima ovih planina. Ima oblik razvučenog pravougaonika, dužine oko 35 i širine oko 26 km.
Homoljska potajnica ili u narodu poznata pod nazivom „Stojanje“ je jedna od četrdeset reka potajnica u svetu i jedna od tri u Srbiji. Vrelo Mlave čija ispitana dubina je 74 metara predmet je naučnih istraživanja ronilaca iz brojnih zemalja Evrope, a Krupajsko vrelo spada u red još uvek nedovoljno ispitanih izvorišta. Ne treba zaboraviti ni Osaničku prerast, Gornjačku i Ribarsku klisuru i Buk.
Među kulturno istorijskim spomenicima dominiraju Manastir Gornjak (1378.god) zadužbina je Kneza Lazara, nalazi se na levoj obali reke Mlave, na samom islasku iz opštine Žagubica.Trška crkva je najstariji manastir u Braničevskoj eparhiji i nalazi se na četvrtom kilometru reginalnog puta Žagubica-Petrovac.

Vrelo Mlave
U cilju očuvanja, Žagubičko vrelo i njegova neposredna okolina stavljeni su pod zaštitu 1979. godine, kao „hidrološki prirodni spomenik“ prve kategorije zaštite, sa površinom okruženja od oko 6 hektara. Leži u jugoistočnom delu Žagubičke kotline, na nadmorskoj visini od 314 m, na južnoj periferiji opštinskog centra, odnosno na mestu gde se severni odsek Beljanice spušta u Žagubičku kotlinu (udaljeno oko 1 km od Žagubice). Kraški izvor Mlave voklijskog tipa nalazi se u prirodnom amfiteatru otvorenom u pravcu severozapada kratkom dolinom otoka vrela i predstavlja turističku atrakciju ovog područja. Vrelo Mlave izbija ispod krečnjačkog odseka visine oko 40 metara, iz vrtačastog udubljenja površine 655 m2, pri čemu zapremina vode iznosi oko 2480 m3.

Homoljska Potajnica
Nalazi se u Žagubikčoj kotlini, na jugoistočnim padinama Homoljskih planina, na levoj strani doline Potajničkog potoka, na brdu Mala Škljova, građenog od krečnjaka koje je pokriveno glinom i humusom. Udaljena je oko 12 km od Žagubice i oko 6 km od Laznice. Predstavlja hidrološki spomenik prirode prve kategorije, izdignuto je 9 m iznad rečnog korita, na 412 m nadmorske visine, pri čemu zaštićena površina iznosi nešto više od 4 ha (4,36 ha).
Homoljska potajnica predstavlja jedini poznati intermitentni kraški izvor u istočnoj Srbiji čija se funkcija održala do danas. Fenomen funkcionisanja Homoljske potajnice sastoji se iz faze punjenja rezervoara, kada iz otvora ne izlazi voda, i faze pražnjenja rezervoara, kada iz otvara ističe voda. Samo izbijanje vode nagoveštava podzemno mumlanje kome sledi najpre postepeno, a zatim naglo izbijanje koje pri maksimumu iznosi oko 1000 l/min.

Krupajsko Vrelo
Izbija na zapadnoj strani planine Beljanice, na nadmorskoj visini od 240 m. Nalazi se u jugoistočnom delu Krupajsko – Krepoljinske kotline, u ataru sela Milanovca, pored asfaltnog puta koji spaja Homoljski kraj sa Resavom. Vode ovog vrela izbijaju velikom snagom iz pećinskog otvora kraj sela Krupaja, a pritiču podzemnim kanalima sa područja Beljanice; po spoljnoj morfologiji, ono podseća na vrelo Mlave. Spada u najveće i najjače kraške izvore kod nas, i jedno je od tri najatraktivnija u Srbiji (na prvom mestu je vrelo Belog Drima, a na drugom mestu je vrelo Raške). Svrstava se u Prvu kategoriju zaštite, ukupne površine 9 ha.

Busovata
Predstavlja botanički rezervat prirode, zaštićen je 1975. godine, s obzirom da predstavlja reprodukcioni rezervat za populacije biljaka i životinja i semenski materijal za obnavljanje mnogih sastojina na ovoj planini. Nalazi se u srednjem delu planine Beljanice, 18 km od Žagubice, 3 km od Rečke, između Predela (1147 m) na severu, Proloma (1151 m) na zapadu i Kape (1291 m) na jugu. Uvala Busovata, koja predstavlja u stvari sastojinu bukove šume, obuhvata površinu od 15,86 ha.

Klisura Osaničke reke
Uzvodno od sela Osanice, Osanička reka izgradila je u krečnjačkoj gredi između uzvišenja Veliko brdo i Velika Šetaća klisuru dugu oko 1,5 km i duboko oko 250 m. Klisura Osaničke reke ističu se visinom i izgledom svojih strana u kojima se ističu vertikalne litice, zupci, stubovi i ostenjaci, brzom, bistrom i nezageđenom vodom, kao i raznovrsnom vegetacijom (stanište za 166 biljnih vrsta) i specifčinom faunom. U srednjem delu, gde se klisura sužava na širinu rečnog korita, nalazi se pećina – prerast, veoma interesantan geomorfološki fenomen. Svrstava se u 3. kategoriju zaštite, ukupne površine 30,44 ha.

Prerast Samar
Zaštićeni geomorfološki prirodni spomenik „Prerast Samar“ nalazi se u dolini reke Prerasta, kratke leve pritoke Male Tisnice, na nadmorskoj visini od 690 m. Ukupna površina zaštićene zone iznosi 40,20 ha. Prerast je udaljena oko 2,5 km od ušća reke Prerasta u Malu Tisnicu. Na toj dužini reka Prerast je usečena u krečnjačkim stenama.